Μήνας: Ιανουάριος 2020

Οι 3 Ιεράρχες θεωρούνται προστάτες των γραμμάτων κι όλων των μαθητών και των εκπαιδευτικών. Στην τάξη μας αποφασίσαμε να μάθουμε μερικά πράγματα γι’ αυτούς ψάχνοντας και δημιουργώντας μια συνθετική εργασία.

Την πρώτη ώρα στο εργαστήριο Η/Υ του σχολείου μας αναζητήσαμε και καταγράψαμε πληροφορίες γι’ αυτούς.

Τη δεύτερη ώρα έγινε ένα παιχνίδι: 

Στη μέση της αίθουσας τοποθετήθηκε ένα χαρτόνι με το περίγραμμα μιας εκκλησίας. Γύρω του σκορπισμένες κι ανακατωμένες καρτελίτσες με ονόματα, ημερομηνίες και διάφορες άλλες λέξεις.

Η οδηγία ήταν ότι έπρεπε να σχηματιστούν 3 ομάδες λέξεων σχετικές μεταξύ τους. Κανένας δεν μιλούσε. Μπορούσαμε να τοποθετούμε καρτέλες στο χαρτόνι ή και να αλλάζουμε τη θέση τους αν δεν συμφωνούσαμε.
Στο τέλος έμειναν κάποιες λέξεις που ταίριαζαν και στους 3 Ιεράρχες. Η απόφαση πάρθηκε γρήγορα: Αυτές μπήκαν μέσα στην εκκλησία για να ενώνουν τους 3 μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας που διδάσκουν ακόμη και σήμερα με το παράδειγμά τους.

• 

• 

• 

 Καλή πρόοδο σε όλους μας, μικρούς και μεγάλους!

Μπορούμε να θεωρήσουμε γενικά παραδεκτό ότι η ένταξη των Νέων Τεχνολογιών στην εκπαιδευτική διαδικασία από την Πρωτοβάθμια ακόμη Εκπαίδευση ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας κοινωνίας όπου ο ψηφιακός εγγραμματισμός θεωρείται αναγκαίος.
Επομένως σύμφωνα με τον Ely, τηρείται η πρώτη συνθήκη που θέλει την αλλαγή να έρχεται ως αποτέλεσμα δυσανασχέτησης στην προηγούμενη κατάσταση. Τελικά όμως έχει τον θετικό αντίκτυπο που περιμέναμε ή τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα είναι πολύ λιγότερα από τα αναμενόμενα;
Καταρχάς εισήχθη ως χωριστό μάθημα χωρίς να λάβει υπόψη τις σύγχρονες παιδαγωγικές απόψεις ότι τα παραπάνω οφέλη και πολλά άλλα επιτυγχάνονται όταν η γνώση αντιμετωπίζεται ολικά κι ο μαθητής καλείται να επιλύσει μια προβληματική κατάσταση μέσω διαφόρων αντικειμένων (μεθοδολογία STEM). Άρα η πληροφορική θα μπορούσε να εντάσσεται σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα. Αυτό προϋποθέτει όμως καταρτισμένους στις Νέες Τεχνολογίες δασκάλους. Τέτοια επιμόρφωση δεν υπήρχε παρά μόνο από λίγους και πρωτοπόρους εκπαιδευτικούς κι επομένως έπρεπε να αναλάβουν το αντικείμενο Πληροφορικοί, προετοιμασμένοι στην καλύτεροι περίπτωση να διδάσκουν στη Δευτεροβάθμια, ωρομίσθιοι, απασχολούμενοι σε 2 ή και περισσότερα σχολεία για να καλύψουν το ωράριό τους καθώς το μάθημα είναι μονόωρο, χωρίς κίνητρο επιβράβευσης, προσήλωση κι αφοσίωση στην επίτευξη των στόχων του μαθήματος, προϋποθέσεις απαραίτητες για την επιτυχία της αλλαγής (http://tiny.cc/oat4hz).
Επιπλέον δεν είχε εξασφαλιστεί σε πολλές περιπτώσεις από την αρχή η υποδομή, ένα πλήρες εργαστήριο Πληροφορικής με σύγχρονα μηχανήματα, δίκτυο, τεχνική υποστήριξη, χώρο για ομαδικές εργασίες των μαθητών κ.λπ. Δεν υπολογίστηκε λοιπόν το κόστος που προκύπτει από την εισαγωγή αυτής της καινοτομίας, ούτε δόθηκε ο απαραίτητος χρόνος προσαρμογής του συστήματος.
Οι διευθυντές (η ηγεσία) από την άλλη μεριά χωρίς οι ίδιοι να έχουν επιμορφωθεί επίσημα, χωρίς οικονομικούς πόρους αδυνατούν να υποστηρίξουν το όλο εγχείρημα.
Μια βασική προϋπόθεση της επιτυχίας της εισαγωγής μιας αλλαγής είναι και η ενημέρωση της κοινότητας. Οι γονείς ως βασικό μέλος του εκπαιδευτικό συστήματος προφανώς και δεν δέχτηκαν ικανή πληροφόρηση ώστε να αποδεχτούν το νέο αντικείμενο αλλά πιθανότατα το θεωρούν ως μια «χαλαρή» ώρα, αντίληψη που δυστυχώς μεταδίδεται και στους μαθητές.
Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο μοντέλο, αυτό του Fullan, θα έπρεπε να υπάρξει διάλογος, να γίνει η εισαγωγή ύστερα από αποδοχή κι όχι να επιβληθεί από ένα νομοθέτημα, να ληφθεί υπόψη και να εξασφαλιστεί το κόστος (οικονομικό, ανθρωποώρες, υποδομές, τεχνογνωσία), να επιχειρηθεί η διαμόρφωση μιας γενικότερης θετικής στάσης απέναντι στις Νέες Τεχνολογίες και μιας κουλτούρας μάθησης όπου απώτερος σκοπός θα είναι η βελτίωση των μαθησιακών διαδικασιών και των αποτελεσμάτων τους. Το σημαντικό στις μέρες μας δεν είναι να παραγεμίσει το μυαλό του μαθητή με γνώσεις (με ελάχιστα κλικ σε μια συσκευή μπορεί να τις βρει πια) αλλά να μάθει πώς να κρίνει, να αξιολογεί, να αναλύει και να συνθέτει, να επιλύει. Ο Μ. Μπλέτσας, ερευνητής στο ΜΙΤ, λέει σε μια πρόσφατη συνέντευξή του: «Η γνώση δεν είναι πια τόσο σημαντική, τη βρίσκεις. Η κριτική ικανότητα είναι πολύ πιο σημαντική από τη γνώση αυτή τη στιγμή- να μπορείς να αξιολογήσεις τη γνώση.» (http://tiny.cc/oat4hz) Έτσι όμως όπως έχει ενταχθεί το μάθημα εγείρονται σημαντικές αμφιβολίες κατά πόσο επιτελείται αυτό.
Παρολαυτά, όπως συμβαίνει συχνά όταν εισάγονται καινοτομίες στην ελληνική εκπαίδευση, δεν υπάρχει επαρκής παρακολούθηση κι αξιολόγηση με σκοπό τη βελτίωση και τον επανασχεδιασμό αν και όλα τα μοντέλα συμφωνούν ότι για την επιτυχία μιας αλλαγής πρόκειται για διαδικασία επιβεβλημένη.

• 

• 

• 

Εισαγωγή

Αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουν σχολεία με τον χαρακτηρισμό «καλά» που επιλέγονται από γονείς κι εκπαιδευτικούς. Ποια είναι όμως τα συστατικά στοιχεία αυτού του χαρακτηρισμού;

Όμως δεν αρκούν τα παραπάνω τελικά.
Ως προς το πρώτο είναι φανερό ότι η δημιουργικότητα και το μεράκι του έμψυχου δυναμικού ενός σχολείου μπορεί να παρακάμψει το πρώτο. Όσο για το δεύτερο είναι δύσκολο να βρούμε σχολείο που η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών έχουν μεταπτυχιακές σπουδές ή πιστεύουν στη δια βίου εκπαίδευση.

• Οι κτιριακές και υλικοτεχνικές υποδομές; Σίγουρα συμβάλλουν.
• Οι καλύτερα καταρτισμένοι και επιμορφωμένοι εκπαιδευτικοί; Οπωσδήποτε παίζουν ρόλο.

Η άποψή μας

Η διαφορά κατά τη γνώμη μας έγκειται σε κάτι που ακούγεται ως κλισέ αλλά ισχύει στην προκειμένη περίπτωση: «Είμαστε μια δεμένη ομάδα, περνάμε καλά κι αυτό βγαίνει προς τα έξω». Κάτι που επιτυγχάνεται μόνο όταν η σχολική μονάδα διαθέτει υψηλό δείκτη συναισθηματικής νοημοσύνης, δηλαδή αυτεπίγνωση, αυτοδιαχείριση, κοινωνική επίγνωση και διαχείριση σχέσεων.
Μια σχολική μονάδα μπορεί να  αντιμετωπίσει όλα τα θέματα με τον αποτελεσματικότερο και βέλτιστο τρόπο αν υπάρχει αυτοπεποίθηση, ανάπτυξη πρωτοβουλιών μέσα σε ένα  δημοκρατικό κλίμα με διάθεση επικοινωνίας, συνεργασίας κι ενσυναίσθησης, κίνητρα βελτίωσης και προσφοράς πέρα από τα αναμενόμενα, αποτελεσματική διαχείριση συγκρούσεων, προσωπική δέσμευση και συνευθύνη. Όταν δίνεται έμφαση επομένως στην  ενίσχυση θετικών συμπεριφορών όπως αισιοδοξία, εμπιστοσύνη, ψυχική ανθεκτικότητα, συνεργασία.
Βλέπουμε για παράδειγμα σχολικές μονάδες όπου ο διευθυντής είναι πολύ εργατικός, επινοητικός ως προς την εύρεση πόρων, εμφορείται από καινοτόμες ιδέες αλλά υστερεί στο να συμπαρασύρει το ανθρώπινο δυναμικό, να δημιουργήσει αισθήματα  δέσμευσης και συνευθύνης. Όπως λέει ο Goleman, «Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι ο ουσιαστικός λόγος για τη διαφορά ανάμεσα στους μέτριους και τους καλύτερους ηγέτες. Για επιτυχία στα υψηλότερα επίπεδα, σε ηγετικές θέσεις, η συναισθηματική ικανότητα είναι εκείνη που προσφέρει το πλεονέκτημα».
Ή γνωρίζουμε εκπαιδευτικούς συνεπείς και με αυτοπεποίθηση, που παίρνουν πρωτοβουλίες κι ανοίγουν με τις δράσεις τους το σχολείο στην κοινωνία και στον κόσμο, δημιουργικούς, αγαπητούς σε παιδιά και γονείς, οι οποίοι όμως αισθάνονται ότι οι προσπάθειές τους δεν αναγνωρίζονται από την ηγεσία, χωρίς παιδαγωγική ομάδα να συνδράμει και να υποστηρίξει, βιώνουν ματαίωση, αμφισβήτηση των προθέσεών τους κ.λπ. Αργά ή γρήγορα κουράζονται, εγκαταλείπουν αφομοιώνονται στο πλαίσιο του ωχαδερφισμού και της ήσσονος προσπάθειας. Ή καταφεύγουν σε αλλαγή σχολικής μονάδας (επιλέγουν ένα «καλό σχολείο» με την έννοια που το ορίσαμε παραπάνω). Ή ακόμη χειρότερα προχωρούν σε αλλαγή καριέρας, καταλαμβάνουν διοικητικές θέσεις κ.λπ.

Μια σχολική μονάδα για να προοδεύσει χρειάζεται οπωσδήποτε να αναπτύξει πλαίσιο συναισθηματικής νοημοσύνης σε όλα τα επίπεδα: Ηγετικές ικανότητες κι επιρροή (ηγέτης είναι κι εκπαιδευτικός μέσα στη σχολική τάξη),  επικοινωνία, ορθή διαχείριση συγκρούσεων, διάθεση για αλλαγή και βελτίωση σε όλους τους τομείς.

Περισσότερα για τη συναισθηματική νοημοσύνη μπορούμε να μάθουμε παρακολουθώντας το επόμενο βίντεο:
https://www.youtube.com/watch?v=0oGHdenErCU